Κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα;

Μία από τις συχνές κατηγορίες που απευθύνονται στον επιχειρηματικό κόσμο είναι ότι είναι κρατικοδίαιτος, ότι δηλαδή αναπτύχθηκε χάρη στις (υπερτιμολογημένες) κρατικές προμήθειες.

Γιατί όμως συνέβη αυτό;

§         Στην Ελλάδα η συμμετοχή του κράτους στην οικονομία είναι μεγαλύτερη από ό,τι στις άλλες δυτικές χώρες.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ¹, όταν ξεκίνησε η κρίση το 2009 το ελληνικό κράτος ξόδευε περίπου το 55% του ΑΕΠ (εν πολλοίς δανειζόμενο) για την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες και την αναδιανομή εισοδήματος μέσω των κοινωνικών παροχών. Το ποσοστό αυτό συγκρίνεται μόνο με τις «επιδόσεις» των σκανδιναβικών χωρών και της Γαλλίας, όπου όμως τα ποιοτικά αποτελέσματα είναι πολύ καλύτερα. Ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ ήταν το 2009 στο 46% του ΑΕΠ έχοντας αυξητική τάση σε όλη τη δεκαετία του 2000. Το 2011 το ποσοστό αυτό στην Ελλάδα μειώθηκε στο 46,8%.

Αυτός ο δείκτης μόνο μερικώς αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, καθώς δεν περιλαμβάνει όλη τη δραστηριότητα του κράτους. Για παράδειγμα, εταιρίες εισηγμένες στο ΧΑ αλλά κρατικές, όπως η ΔΕΗ και παλαιότερα ο ΟΤΕ, προσμετρώνται στον ιδιωτικό τομέα, ενώ σαφώς δεν είναι.

Το μεροκάματο της Κυριακής

Όταν πριν από λίγα χρόνια θεσμοθετήθηκε το ενιαίο ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων, η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος ήταν κάθετα αντίθετη. Της ΓΣΒΕΕ προΐστατο τότε ένας ζαχαροπλάστης, ο οποίος ο ίδιος λειτουργούσε το κατάστημά του σε καθεστώς πλήρως απελευθερωμένου ωραρίου, συμπεριλαμβανομένων Κυριακών, αργιών, εορτών και βραδινών ωρών. Αλλά δεν ήθελε να μπορούν να κάνουν το ίδιο και τα άλλα καταστήματα.

"...Victory, however long and hard the road may be, for without victory there is no survival".

I have nothing to offer but blood, toil, tears and sweat. 

We have before us an ordeal of the most grievous kind.

Winston Churchill, 13/5/1940

Μεγάλη στενοχώρια και απόγνωση μου προκαλεί η απορία του ΔΝΤ «γιατί δεν πέφτουν οι τιμές στην Ελλάδα», που αναφέρει σήμερα η ιστοσελίδα capital.gr.

Οι τεχνοκράτες, στους οποίους ελπίζανε οι πολίτες της χώρας που είχαν αρνηθεί να γίνουν «πελάτες» τα τελευταία 30 χρόνια, τους απογοητεύουν κάθε μέρα όλο και περισσότερο.

Όχι μόνο οι τεχνοκράτες αυτοί δεν κατάφεραν από την άνοιξη του 2010 έως το Σεπτέμβριο του 2011 να κατανοήσουν τον πελατοκεντρικό χαρακτήρα του πολιτικού μας συστήματος και να επιβάλουν περικοπές δαπανών,  αντί της φορολαγνείας των εκάστοτε εμπαθών υπουργών οικονομικών. Δεν κατάφεραν ούτε να επιβάλλουν κάποια όρια στην πέντε αστέρων εξυπηρέτηση πελατών που παρέχει το πολιτικό μας σύστημα, και να εξασφαλίσουν ότι στον τρίτο χρόνο του μνημονίου θα μπορούμε να αναμένουμε πλέον θετικές επιπτώσεις στην απασχόληση και ανάπτυξη, από κάποιες σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, απελευθερώσεις αγορών ή μειώσεις γραφειοκρατίας.

Δεν είχαν προβλέψει ότι μόνο αυξάνοντας την παραγωγικότητα, με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα απελευθέρωναν αναπτυξιακές ευκαιρίες, θα μπορούσε η χώρα να  πληρώσει τα χρέη της. Απέτυχαν να δουν ότι η εμμονή στην «εσωτερική υποτίμηση» εξ ορισμού συνεπάγεται ανεργία και μείωση εισοδημάτων, άρα συρρίκνωση της φορολογικής βάσης, άρα μείωση των φορολογικών εσόδων και αδυναμία εξυπηρέτησης των υφιστάμενων χρεών, του κράτους και τώρα και των ιδιωτών.

Αλλά ακόμα και τώρα δεν έχουν καταλάβει ότι η υπερβάλλουσα ζήτηση στη χώρα προέρχεται από το ελλειμματικό κράτος: ένα εκατομμύριο «πελάτες» που συνεχίζουν να πληρώνονται, έστω και μειωμένα, αλλά πάντα καλύτερα από τον μέσο όρο της οικονομίας (βλέπε άρθρα Δ. Μαλλιαρόπουλου και Τ. Αναστασάτου στον τόμο Χαρδούβελη και Γκόρτσου (επιμ.) με τίτλο «Η διεθνής κρίση, η κρίση στην ευρωζώνη και το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα»). Ενώ το μόνο που παράγουν,  συλλογικά, είναι εμπόδια στην επιχειρηματικότητα, ζητάνε βενζίνη, πετρέλαιο θέρμανσης, τηλεοράσεις, πατάτες Αιγύπτου και άισμπεργκ εισαγωγής. Δεν έχουν καταλάβει ότι οι ίδιοι, για 2 χρόνια, χρηματοδοτούν την υπερκατανάλωση εισαγόμενων αγαθών και μη εμπορεύσιμων υπηρεσιών από όσους πληρώνει το ελλειμματικό δημόσιο, την ώρα που υπό την επίβλεψη τους το επιχειρηματικό περιβάλλον αντί να βελτιώνεται συνεχίζει να βυθίζεται καθημερινά αυξάνοντας τα κόστη, και άρα τις τιμές.

Σαν χάνοι κοιτάζουν τους τζίρους να καταρρέουν και δεν αναρωτιούνται μήπως τα κόστη δεν μειώθηκαν, αλλά αυξήθηκαν. Κάτι ψελλίζουν για μειωμένους μισθούς στη χώρα στην οποία το κόστος από μισθωτή εργασία στον ιδιωτικό τομέα μπορεί να είναι αναλογικά και το ¼ του αντίστοιχου άλλων χωρών, στις οποίες το δημόσιο είναι μικρό, η αυτοαπασχόληση περιορισμένη και οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα πολλαπλάσιοι. 

Το μήνυμα είναι αποκαρδιωτικό: μην περιμένετε ουσιαστική βοήθεια από τους ξένους, ούτε αυτοί ξέρουν και σίγουρα δεν μπορούν. Μόνο εμείς οι ίδιοι, οι «πολίτες, όχι πελάτες» μπορούμε να σώσουμε την πατρίδα μας, το σπίτι των παιδιών μας. Και πρέπει να το κάνουμε μόνοι μας, με θυσίες, χωρίς απαιτήσεις ευημερίας, χωρίς ανταπόδοση για τους κόπους μας,  χωρίς καμία αναγνώριση και πιθανότατα και υπό τη χλεύη των υπαίτιων της καταστροφής.

Γιατί πρέπει να το κάνουμε;

Γιατί μόνο εμείς μπορούμε, ο καθένας επιστρατεύοντας όλες του τις δυνάμεις.