Η Ελλάδα θεατής στην παγκόσμια Οδύσσεια

Η παγκόσμια επιτυχία της «Οδύσσειας» τα αργά αντανακλαστικά δημόσιων και ιδιωτικών φορέων απέναντι σε μια μεγάλη ευκαιρία διεθνούς προβολής της Ελλάδας.

Εις μνήμην Ανδρέα Μαζαράκη

Μπασκετάκι, και συνεχίζουμε. Ιούνιος 2026.

Ο Αντρέας Μαζαράκης που πέθανε την προηγούμενη εβδομάδα ήταν για δεκαετίες η ψυχή των Εξαρχείων. Κυκλοφορούσε, ευτραφής, πάνω σε μία βέσπα. Γράφτηκαν και ακούστηκαν πολλά - και στην κηδεία του στάλθηκαν στεφάνια από επιφανείς επιχειρηματίες και μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ ήρθαν πολιτικά πρόσωπα από τις περισσότερες πολιτικές παρατάξεις.

Πήγαμε κι εμείς, παλιές μπασκετμπολίστριες του Αστέρα Εξαρχείων. Βρεθήκαμε, μεσήληκες, να αποχαιρετίσουμε τον άνθρωπο που μας μύησε στο μπάσκετ, όπως και δεκάδες παιδιά στα Εξάρχεια και στη Νεάπολη της δεκαετίας του '80.

Θέλω να μοιραστώ μερικές προσωπικές αναμνήσεις.

Ποιος αποφασίζει ποιοι θα γίνουν πολιτικοί πρωταγωνιστές;

Προβάλλονται κάποιοι άνθρωποι επειδή το κοινό ενδιαφέρεται γι αυτούς, ή το κοινό ενδιαφέρεται γι αυτούς επειδή προβάλλονται;

Εδώ και μήνες η Μαρία Καρυστιανού προβάλλεται αδιαλείπτως και σε μεγάλη ένταση από όλα τα ΜΜΕ ως πολιτικό πρόσωπο, ενώ δεν είχε ακόμα δημιουργήσει κάποιο κόμμα.

Αντιστοιχούν η ένταση, η διάρκεια και η συστηματικότητα της προβολής της σε κάποιο πραγματικό πολιτικό, θεσμικό ή προγραμματικό περιεχόμενο, ή τα ΜΜΕ κατασκευάζουν εκ των προτέρων πολιτικούς πρωταγωνιστές πριν ακόμη αυτοί περάσουν από τη βάσανο της οργανωμένης πολιτικής πρότασης; Ποιοι άλλοι απλοί πολίτες απολαμβάνουν τόσης προβολής από τα ΜΜΕ για κάθε τους πολιτικό λόγο;

Η αργομισθία ως κοινωνικό κεκτημένο

Η αργομισθία στο ελληνικό Δημόσιο έχει ένα σπάνιο χαρακτηριστικό: σπανίως εμφανίζεται ως αργομισθία. Συνήθως εμφανίζεται ως δικαίωμα, κοινωνική ευαισθησία, εργασιακή προστασία ή, απλώς, ως μία ακόμη συνηθισμένη κατάσταση γιατί «έτσι γίνεται στην Ελλάδα».

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για το 35ωρο αξίζει να συζητηθεί σοβαρά

Στη Naval Group, την εταιρεία που μας πούλησε τις φρεγάτες Belharra, οι εργαζόμενοι εργάζονται 35 ώρες την εβδομάδα.

Το ίδιο και στην Dassault Aviation, από την οποία αγοράζουμε Rafale, στην Thales, με την οποία οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διατηρούν μακροχρόνια συνεργασία για διάφορα συστήματα, στη Vinci, που διαχειρίζεται τη Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου.

Όλες αυτές είναι γαλλικές πολυεθνικές. Στη Γαλλία το 35ωρο εργασίας ισχύει από το 2000 για τις επιχειρήσεις με περισσότερους από 20 εργαζομένους, και από το 2002 για τις μικρότερες. Θεσμοθετήθηκε από την κεντροαριστερή κυβέρνηση Ζοσπέν το 1998, και διατηρήθηκε από επόμενες κεντροαριστερές και κεντροδεξιές κυβερνήσεις. Το 35ωρο δεν σημαίνει ότι όλοι δουλεύουν αυστηρά 35 ώρες. Είναι η νόμιμη εβδομαδιαία διάρκεια αναφοράς. Οι επιπλέον ώρες θεωρούνται συνήθως υπερωρίες ή αντισταθμίζονται με άλλους μηχανισμούς.

Πώς ιεραρχείται η φρίκη; Το «ξεχασμένο» δουλεμπόριο στον μουσουλμανικό κόσμο και η υποκρισία του ΟΗΕ

Είναι το δουλεμπόριο του Ατλαντικού και η υποδούλωση των προερχόμενων από τις αφρικανικές χώρες ανθρώπων στην Αμερική «το σοβαρότερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας»;

Αυτό ψήφισε η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 25 Μαρτίου.

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ενεργειακή κρίση και επιχειρήσεις: Μήπως η πράσινη μετάβαση δεν είναι επιλογή αλλά μονόδρομος;

Η ξαφνική και οξύτατη κρίση εφοδιασμού πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει την ευπάθεια του συνόλου σχεδόν της παγκόσμιας της οικονομίας λόγω της εξάρτησής της. Καθώς οι κυβερνήσεις προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, τόσο στον τομέα του εφοδιασμού όσο και στις τιμές, το ζήτημα της «πράσινης μετάβασης», επανέρχεται στο προσκήνιο - όπως και οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας (πυρηνική και ανανεώσιμες πηγές) και η αποθήκευση.

Κερδοσκόποι, «χασοσκόποι», και πλαφόν στα περιθώρια κέρδους

Θεραπεύουμε το σύμπτωμα, αλλά ενισχύουμε παθογένειες που χρόνια τώρα εμποδίζουν την ανάπτυξη υγιούς οικονομικής παιδείας στη χώρα.

Στην Ελλάδα, κάθε συζήτηση για άνοδο  τιμών κάποιων αγαθών τείνει να οδηγεί γρήγορα στο ίδιο συμπέρασμα: κάπου υπάρχει «αισχροκέρδεια» και το κράτος οφείλει να παρέμβει για να τη διορθώσει. Το πλαφόν στο ποσοστό κέρδους των πρατηρίων καυσίμων είναι η πιο πρόσφατη εκδοχή αυτής της προσέγγισης. Η ορατή επίπτωση μπορεί να είναι ο περιορισμός της αύξησης της τιμής της βενζίνης, αλλά η αόρατη επίπτωση είναι ότι εμπεδώνεται ακόμα μία φορά η λανθασμένη πεποίθηση ότι οι τιμές καθορίζονται από τις κυβερνήσεις. Ας εξετάσουμε κάποια σημεία:

Οι Αφγανές «εισβολείς»

Οι Αφγανές γυναίκες δεν εισβάλλουν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Δραπετεύουν από ένα καθεστώς που δεν τους αναγνωρίζει την ανθρώπινη ιδιότητα.

Το πρόσφατο περιστατικό στη Χίο, με τους 15 νεκρούς, μεταξύ των οποίων και έγκυες γυναίκες, είναι αφορμή να θυμηθούμε το δράμα των Αφγανών γυναικών. Από τον Αύγουστο του 2021 που αποχώρησαν οι αμερικανικές δυνάμεις από τη χώρα, οι γυναίκες έχουν σταδιακά απωλέσει κάθε δικαίωμα, και έχουν μετατραπεί σε ιδιοκτησίες των πατεράδων και των συζύγων τους. Δεν τους επιτρέπεται να εργάζονται, να σπουδάζουν, να αθλούνται, να κυκλοφορούν μόνες τους, πολλώ δε μάλλον να ταξιδεύουν, να ντύνονται όπως επιθυμούν, να συναναστρέφονται ανθρώπους της επιλογής τους (να έχουν φίλους δηλαδή), να επιλέγουν τους συντρόφους τους. Δεν μπορούν να εξεταστούν κανονικά από γιατρούς, και έχουν απαγορευτεί τα βιβλία από γυναίκες συγγραφείς στις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες. Δεν έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ.

Αυτές αποκαλούν κάποιοι «εισβολείς» στη Βουλή, στην Ευρωβουλή, και στα κοινωνικά δίκτυα.

Φύλο, ηλικία και γονεϊκότητα ως άτυπα φίλτρα αποκλεισμού των γυναικών από την αγορά εργασίας

Πώς οι «αθώες» ερωτήσεις στις συνεντεύξεις πρόσληψης διαιωνίζουν έμφυλες ανισότητες

Σε μία από τις πρώτες συνεντεύξεις της καριέρας μου, που μετρά περισσότερα από 20 χρόνια, ο άνθρωπος που με δέχτηκε μου δήλωσε χωρίς περιστροφές ότι δεν προσλάμβανε ποτέ γυναίκες, αλλά εμένα δέχτηκε να με δει επειδή με είχε συστήσει ένας κοινός γνωστός. Ήμουν πολύ νέα για να απαντήσω όπως θα απαντούσα σήμερα. Έκτοτε, έχοντας περάσει επανειλημμένα από τη διαδικασία των συνεντεύξεων, έχω διαπιστώσει ότι ένα μέρος των ερωτήσεων που απευθύνονται σε γυναίκες υποψήφιες δεν έχει στόχο την αξιολόγηση της επάρκειάς τους για τη θέση, αλλά τον έλεγχο του κατά πόσο η γυναικεία τους ιδιότητα είναι δυνητικό ρίσκο. Όχι αν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ρόλου, αλλά αν θα αποκλίνουν από ένα άτυπο, ανδρικό πρότυπο διαθεσιμότητας χωρίς διακοπές, χωρίς ηλικία, χωρίς οικογενειακές υποχρεώσεις.

Αμερικανικές κυρώσεις σε ευρωπαίους δικαστές: άλλο ένα σημαντικό έλλειμμα ευρωπαϊκής κυριαρχίας

Πριν από περίπου έναν χρόνο, στις 21 Νοεμβρίου του 2024, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Νετανιάχου φέρεται να είναι «υπεύθυνος για εγκλήματα πολέμου, όπως η λιμοκτονία ως μέθοδος πολέμου και η σκόπιμη επίθεση κατά του άμαχου πληθυσμού, καθώς και για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, όπως δολοφονίες, διώξεις και άλλες απάνθρωπες πράξεις, από τις 8 Οκτωβρίου 2023 έως τουλάχιστον τις 20 Μαΐου 2024.» Αντίστοιχο ένταλμα σύλληψης εκδόθηκε και για τον πρώην υπουργό Άμυνας του Ισραήλ Γιοάβ Γκάλαντ. 

Σημειώσεις για το μεταναστευτικό πέρα από στερεότυπα και εύκολες βεβαιότητες

Τα παράλογα της ελληνικής γραφειοκρατίας, οι παρανοήσεις που κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο και οι δυσκολίες του συστήματος για όσους θέλουν να έρθουν νόμιμα στη χώρα μας.

Για να γίνουν δεκτοί ασυνόδευτοι ανήλικοι μετανάστες στις δομές που υπάρχουν γι αυτόν τον σκοπό, πρέπει να μην πάσχουν από φυματίωση και ψώρα. Το σχετικό θεσμικό πλαίσιο είναι βασιλικό διάταγμα του 1952, το οποίο ζει και βασιλεύει - αλλά είναι προφανώς εντελώς ξεπερασμένο. Εξάλλου, αυτές οι ασθένειες έχουν πρακτικά εκλείψει, και σε κάθε περίπτωση, είναι ιάσιμες.

Τρέχοντας με την όπισθεν

Μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη όταν παραμένουμε τόσο πίσω στους μισθούς σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη;

Η Eurostat δημοσίευσε πρόσφατα τα στοιχεία για τον μέσο μισθό εργαζομένων με πλήρη απασχόληση στις χώρες της Ένωσης για το 2024: Ο μέσος μισθός στην ΕΕ έφτασε τα 39.808 ευρώ για το 2024 και σημείωσε αύξηση κατά 5,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι χώρες με τις υψηλότερες αποδοχές παραμένουν το Λουξεμβούργο με 83.000 ευρώ, η Δανία με 71.600 ευρώ και η Ιρλανδία με 61.100 ευρώ. Στον αντίποδα, οι χαμηλότεροι μισθοί καταγράφονται στη Βουλγαρία με 15.400 ευρώ, την Ελλάδα με 18.000 ευρώ και την Ουγγαρία με 18.500 ευρώ (τα ποσά είναι στρογγυλοποιημένα).

Πώς είναι σήμερα ο Λόφος του Στρέφη;

Ο λόφος του Στρέφη, με ύψος 150 μέτρα, είναι μία υποτιμημένη πράσινη όαση στο κέντρο της Αθήνας. Στη σκιά του επιβλητικού Λυκαβηττού (277 μέτρα), χάνεται, ενώ δεσπόζει ανάμεσα στη Νεάπολη και τα Εξάρχεια. 

Το δημογραφικό και η πραγματικότητα της μητρότητας

Η υπογεννητικότητα είναι και σύμπτωμα μιας βαθύτερης κοινωνικής ανισότητας, όχι μόνο ζήτημα εισοδημάτων ή διαθέσιμων υποδομών.

Σύμφωνα με τη μελέτη «Τι πιστεύουν οι Έλληνες 2024» της Διανέοσις, στην Ελλάδα, οι άνθρωποι δηλώνουν ότι θέλουν να κάνουν 2,6 παιδιά, αλλά στην πράξη κάνουν 1,4. Ο βασικός λόγος που αναφέρουν για το γεγονός ότι κάνουν λιγότερα παιδιά από όσα επιθυμούν είναι οι οικονομικές δυσκολίες, με δεύτερο την έλλειψη υποδομών υποστήριξης και τρίτο τη δυσκολία συνδυασμού μητρότητας (όχι πατρότητας) και επαγγελματικής ζωής. 

Και ενώ συζητάμε εκτενώς το πρόβλημα της υπογεννητικότητας – που δεν είναι μόνο ελληνικό – και υλοποιούνται παρεμβάσεις στο πεδίο της οικονομικής στήριξης ή των υποδομών, καθόλου δεν έχει συζητηθεί αυτό το fertility gap: η απόσταση δηλαδή μεταξύ του αριθμού των παιδιών που δηλώνουν οι άνθρωποι ότι θέλουν να κάνουν και αυτών που τελικά κάνουν.

Ταπεινότητα και Βία

Δύο πρόσφατες έρευνες αποκαλύπτουν την πραγματικότητα πίσω από τη βιτρίνα της εργασιακής κανονικότητας στην Ελλάδα.

Η Marina Abramović, στην performance Rhythm 0 (1974), έθεσε μπροστά στο κοινό της 72 αντικείμενα - από ένα τριαντάφυλλο μέχρι ένα πιστόλι - και στάθηκε για έξι ώρες ακίνητη, καλώντας τους θεατές να χρησιμοποιήσουν τα αντικείμενα επάνω της με όποιον τρόπο ήθελαν. Το αποτέλεσμα ήταν εφιαλτικό: μέσα σε λίγες ώρες, οι θεατές, που ξεκίνησαν διστακτικά, κατέληξαν να την κακοποιούν, να την γδύνουν, να τη μαχαιρώνουν, να την ταπεινώνουν. Κάποιος τοποθέτησε το γεμάτο πιστόλι στον κρόταφό της. 

Αν δεν είσαι το «τέλειο θύμα», καλύτερα μη μιλήσεις καθόλου

Στη δίκη Φιλιππίδη μπορεί να μην υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για καταδίκη. Αυτό όμως δεν δικαιολογεί τη χλεύη, τα σεξιστικά υπονοούμενα, και, τελικά, την αμφισβήτηση του δικαιώματος στην καταγγελία. 

Η σιωπηλή υποχώρηση των πολυεθνικών από τη διαφορετικότητα

Πώς οι μεγάλες εταιρείες αναδιπλώνονται στα ζητήματα διαφορετικότητας και ένταξης, υπό την πίεση ενός εχθρικού πολιτικού κλίματος.

«Η εταιρεία στην οποία εργάζομαι σήμερα δεν έχει καμία σχέση με την εταιρεία στην οποία εργαζόμουν πριν από τρία χρόνια», μου είπε στέλεχος πολυεθνικής πρόσφατα. «Τότε συζητούσαμε συνέχεια για συμπερίληψη, διαφορετικότητα, work-life balance, στόχους ισότητας των φύλων στη διοικητική ομάδα και στις αμοιβές, εργασία από το σπίτι, βιωσιμότητα. Σήμερα αυτά δεν υπάρχουν πλέον στο λεξιλόγιό μας».

Η ασυλία είναι το πρόβλημα στο Δημόσιο, όχι η μονιμότητα

Υπάρχουν υπηρεσίες στο Δημόσιο που στέλνουν email στους εργαζομένους για ραντεβού αξιολόγησης, ώστε αυτό να μπαίνει στα ημερολόγια. Αξιολόγηση δεν γίνεται, αλλά φαίνεται ότι έγινε, δημιουργούνται εικονικά δεδομένα, και όλοι είναι ευχαριστημένοι.

Αυτό το Πάσχα, κράτα μικρό καλάθι

Για μία ακόμη φορά, με το "καλάθι του Πάσχα", η κυβέρνηση συνεχίζει να εκπαιδεύει τους πολίτες ότι οι τιμές ρυθμίζονται με αποφάσεις υπουργείων και όχι με βάση την αγορά. Πρόκειται βεβαίως για μία ακόμα (αυτ)απάτη.

Το "καλάθι του Πάσχα", που αναμένεται να ανακοινώσει η κυβέρνηση την Τετάρτη, είναι η πιο πρόσφατη προσθήκη σε μια μακρά λίστα διοικητικών παρεμβάσεων στην ελεύθερη λειτουργία της αγοράς. Υποτίθεται πως πρόκειται για ένα έκτακτο μέτρο προστασίας του καταναλωτή, αλλά με τόσες ανανεώσεις και καλάθια ανά περίσταση, έχουμε ξεχάσει πια ποιο είναι το "κανονικό" καθεστώς λειτουργίας της αγοράς.